Winboardla Online Satranç

 

İnternet üzerinden gerçek rakiplerle satranç oynamak ister misiniz?( Yazının sonuna ilgili bağlantılar eklenmiştir)
 
Bu iş için görmeyenlere en uygun program Winboard’tır. 
Winboard’la neler yapabilirsiniz? 
Üç şeyi yapabiliyoruz Winboard’la. Öncelikle, bilgisayarı rakip olarak karşımıza alıp satranç oynayabiliyoruz. İkincisi, ustaların oynadıkları kaydedilmiş partileri açıp inceleyebiliyoruz. Ve işte en ilginç olanı, Winboard’la internet üzerinden dünyanın öteki ucundaki biriyle online satranç oynayabiliyoruz.
İnsana karşı oynamak her zaman bilgisayarla yarışmaktan daha keyiflidir. Online satranç, sevenlerinin yıllardır zevkle yürüttükleri bir internet etkinliğidir. Bu konuda ücretli ya da ücretsiz servis veren bir çok site ve bilgisayar programı mevcuttur. Ancak, bunların hemen tamamı görme engellilerin kullanımına uygun değildir. Kimi programlarda sizin ya da karşı tarafın oynadığı hamleleri ekran okuyucular seslendirmemekte, bazılarında ise klavyeden girilemeyip ancak fare kullanılarak hamle yapılabilmektedir.
 
WinBoard hem ücretsiz hem de İNTERNETTE ONLİNE SATRANÇ OYNAYABİLME AÇISINDAN görmeyenlerin kullanımına uygunluğu test edilmiş bulunan tek programdır. Jaws ekran okuyucu yazılımın üzerine hazırlanan özel scriptlerle Winboard’ın yapılan hamleleri söylemesi sağlanmıştır. Ayrıca ekrandaki satranç tahtasını yön tuşlarıyla dolaşarak konumu öğrenmek mümkündür. Daha bir çok kolaylıklar sağlanmıştır.
Bilgisayara karşı oynama ve oyun inceleme için Winboard’u nasıl kullanacağımızı bu yazının sonunda bulacağınız iki ayrı bağlantıyı tıklayarak okuyabilirsiniz.
Şimdi  WinBoard ile internet üzerinden nasıl satranç oynayabileceğinizi adım adım görelim….
Not: Yazının sonunda online satrançla ilgili daha ayrıntılı ve teknik bilgiye ulaşacağınız bir bağlantı da bulacaksınız.
 
1. Öncelikle sitemizde bulabileceğiniz WinBoard kurulum programı ve ek destek dosyalarını içeren arşiv paketini bilgisayarınıza indiriniz. Bu, Jaws ekran okuyucu programla uyumlu scriptler tarafından desteklenen seçilmiş bir versiyondur.

 

Winboard 4.5.2 Kurulum Dosyası, Türkçeleştirme Eklentileri Ve Kullanım Kılavuzu Paketini İndirmek İçin Tıklayın.

 

2. Programı bu dosyayı çalıştırarak kurunuz. Yükleme sırasında gelen yönelgeleri izlemeniz ve tüm aşamalarda ileri ya da tamam tuşunu tıklamanız yeterlidir.
3. Şimdi programı çalıştırmak için Windows tuşuna basarak başlat menüsünü açınız, “Tüm Programlar” başlığına giriniz , w harfiyle WinBoard-4.5.2-JAWS programını bulunuz.
 
Sağ ok tuşuyla WinBoard’ın alt menüsünü açınız.
 
Chess Server FreeChess.org simgesinin üzerine gelinceye kadar iki defa aşağı yön tuşuna basınız. Şimdi enter ile programı çalıştırınız. WinBoard ekranda açılacak ve otomatik olarak Free Chess sitesine bağlanacaktır.
Kayıtlı üye olarak giriş yapmanın bazı avantajları vardır. Üye olmanın ayrıntılarını daha sonra açıklayacağız. Biz şimdilik misafir oyuncu olarak giriş yapma yöntemi üzerinden anlatımımıza devam edeceğiz. Bunun için örneğin kendi adınızı kullanabilirsiniz. Ben genellikle Selim ismiyle giriyorum. Yalnız
isminizde ş ü gibi Türkçe karakterler varsa bunları kullanmayın. Bir de isminizin başına birleşik olarak ara vermeden guest yazın. Guest misafir anlamına
gelmektedir. Örneğin GuestSelim yazıp iki defa enter tuşuna basınca siteye misafir oyuncu olarak girmişiz demektir.
Bu işlemin gerçekleştiğini bilgisayarınızdan duyacağınız İngilizce “Tell” kelimesiyle de anlayabilirsiniz.
 
Bu konumda tab tuşuyla dolaşılabilen birkaç bölüm vardır. Bunlardan üzerine geldiğinizde display yani gösterim diyen alanda yukarı aşağı yön tuşlarıyla rakiplerinizin tekliflerini ve sitedeki diğer etkinlikleri okuyabilirsiniz, doğal olarak bunlar İngilizcedir. Siz teklif yapacaksanız ya da sitedekilere selamlama mesajları gönderecekseniz yazmak için tab tuşuyla input yani giriş alanına gidebilirsiniz. Ama bir çok durumda buna bile gerek yoktur. Hangi kutuda olursanız olun yazmaya başladığınızda MSN’de olduğu gibi program sizi otomatik olarak yazma alanına atacaktır. www.freechess.org sitesinde teklif ve sohbet için özel komut kelimeleri ve yazılım biçimleri vardır. Bunların sık kullanılanlarını burada belirteceğiz.
 
Şimdi yapmanız gereken sitedeki oyuncuların maç tekliflerini yukarı aşağı ok tuşlarıyla gezmek ve hoşunuza giden birinin teklifini kabul etmektir. Bunun
için yapılan teklifin sonundaki numarayı öğrenip, mesela play220 yazmak ve entere basmak gerekir.
 
Biz görme engelliler bu yöntemden çok, kendimiz siteye bir maç teklifi göndermeyi tercih ediyoruz. Çünkü sitede oynayanların çoğu kısa oyun süreleriyle
maç teklif etmektedirler. Onlar ekranda ve fare kullanarak oynadıkları halde, bizler kabartma tahtamızla, hamleleri klavyeden girerek oynamaktayız.
 
Bu nedenle tavsiyemiz, en az 15 dakikalık ve hatta her hamle için 15 saniye artırmalı maç teklifi yapmaktır. Bunu şöyle yazarız…
 
Seek 15 15
 
Burada seek, teklif yapmak anlamındadır. Ardından boşluk vererek koyduğunuz 15 tüm hamleler için oyuncuya 15 dakika verileceğini, ikinci 15 ise her hamlede oynayanın süresine 15 saniye ekleneceğini ifade eder.
 
Biraz bekleyebilirsiniz ama emin olun çok geçmeden dünyanın öbür ucundan biri sizin teklifinizi kabul edecek ve maça başlayacaksınız. Rakip geldiğini programdan gelen uyarı sesiyle anlayabilirsiniz.
 
Kimin beyazla oynayacağını program belirler. Siz beyazsanız, hamlenizi klavyeden taşın kalkış ve gidiş karelerini yazıp entere basarak oyunu başlatmalısınız.
Hamle girmenin ikinci yolu da oynayacağınız taşın İngilizce adının baş harfini ve ara vermeden gideceği kareyi yazıp entera basmaktır.
Şah: K, Vezir: Q, Kale: R, Fil: B, At: N harfiyle ifade edilir.
Piyonlar için baş harfe bile gerek yoktur, yalnızca gideceği kareyi yazıp entera basmanız yeterlidir.
Kısa rok iki tane o “oo” uzun rok üç tane yanyana “o” ooo harfleriyle yazılır.
Piyon vezir ya da başka bir taşa terfi ediyorsa gideceği kare yazılıp eşittir işareti konduktan sonra terfi edeceği taşın İngilizce baş harfi yazılıp entera basılır.
Oyuna rakibiniz başlıyorsa yani siz siyah olmuşsanız ilk hamleyi duyacaksınız.
Daha önce belirttiğimiz gibi hamlenizi yazmak için taba basarak yazma bölümüne gelmenize gerek yoktur. Nerede olursanız olun yazmaya başladığınızda o kısma kendiliğinden geçilir. Karşı taraf cevabını verdiğinde ise Jaws ekran okuyucu program bunu otomatik olarak İngilizce notasyonla söyleyecektir. 
Sıra size gelince hamlenizi klavyeden girip entera basmalısınız. Oyun böylece sürer. 
Rakibinizin oynadığı son hamleyi duymadıysanız ya da anlamadıysanız, alt+m tuş çiftine basarak hamleyi yeniden anons ettirebilirsiniz. 
Kendinizin ya da rakibinizin ne kadar düşünme süresi kaldığını öğrenmek için ise alt+t tuş çiftine basmanız yeterlidir. Ekran okuyucunuz önce beyazın, ardından siyahın kalan süresini dakika ve saniye cinsinden söyleyecektir.
 
Winboard’un “options” yani seçenekler menüsündeki “sounds” yani sesler menü komutunu kullanarak, oyun sırasında yollanan bazı mesajların sesli hale getirilmesi mümkündür. Örneğin beraberlik teklifi, kazanç, kayıp, oyun önerisi. Hatta programın menü çubuğunda “Jaws” adıyla özel bir menü başlığı vardır. Bunun altında bütün tahtanın, istenirse yalnızca beyaz ya da siyah taşların konumunu veren, hamlenin kimde olduğunu söyleyen çok yararlı komutlar vardır.
 
4. Dilerseniz www.freechess.org sitesine ücretsiz üye olabilirsiniz. Böylece misafir olmak yerine aldığınız kullanıcı adı ve şifrenizle üye sıfatıyla maç
yapabilirsiniz. Bu takdirde site sizin oyunlarınızı kaydeder, her maçtan sonra kazanç ya da kayba göre değişecek bir raitinginiz de olur. Sitede ilan edilen
turnuvalara katılabilirsiniz.
 
Üyelik için freechess sitesindeki yönelgeleri izlemek gerekir. Önce e_mail adresinize bir aktivasyon kodu gelir. Bununla tekrar baş vurduğunuzda e_mail
adresinize kullanıcı adınız ve şifreniz gönderilir. Üyelik işlemleri sırasında aslı İngilizce olan site sayfaları Türkçe olarak karşınıza çıkacaktır.
WinBoard kurulum dosyasını indirdiğinizde ulaşacağınız arşiv paketinin içinde Freechess.org’a üyeliği anlatan ayrıntılı bir metin bulacaksınız.
 
5. Sık Kullanılan Komutlar:
 
Match ,oyuncu adı, dakika, saniye, rengin ilk harfi
 
Bu komut adını bildiğiniz bir rakibe istediğiniz süre ile direkt olarak oyun teklif eder.
 
Örnek:
 
Match GuestKerim 20 10 w
 
O anda sitede olduğunu bildiğiniz GuestKerim yani misafir Kerim isimli oyuncuya, 20 dakikalık, her hamle için 10 saniye eklemeli ve sizin beyaz olacağınız
bir parti oynamayı öneriyorsunuz. Sondaki w harfi white yani beyaz anlamına gelir. Bunun yerine b harfini koyarsanız kendinizin black yani siyah olmasını
önermiş olursunuz. Sona w ya da b harflerinden hiç birini koymazsanız sistem sizin renginizi raslantısal olarak ya da önceki oyunlarınızdaki duruma göre kendisi belirleyecektir.
 
Accept
 
Kabul etmek. Rakibinizin oyun teklifi ya da beraberlik önerisini kabul etmenizi sağlar. Kısa yol tuşu F3’tür.
 
Draw
 
Beraberlik önerisi
 
Resign
 
Partiyi terk etmek kısa yol tuşu: f10
 
Tell ya da say
 
Rakibinizle yazılı iletişim kurmayı sağlar. 
Örneğin: tell yazıp rakibinizin adını yazdıktan sonra mesajınızı yazıp enter tuşuna bastığınızda anlık iletiniz rakibinize ulaşır. Oyun sırasında tell yerine say komutunu kullanarak rakibinizin adını yazmak zorunda kalmaksızın mesajınızı gönderebilirsiniz.
 
6. Programın Türkçeleştirilmesi:
Müjde! Menüleri ve anonsları İngilizce olan programın hemen hemen tamamı Türkçeleştirilmiştir.
İndireceğiniz paket içinden winboard.jdf ve Türkçe.lng isimli iki Türkçeleştirme dosyası çıkacaktır.
Önce asıl programı hiçbir sorusuna var sayılan cevapları değiştirmeksizin ileri diyerek kurun. 
Sonra Türkçe .lng dosyasını c:\winboard dizinine kopyalayın.
Programı çalıştırın ve alt tuşuna basarak menü çubuğunu aktif hale getirin. Sağa doğru ilerleyerek help yani yardım menüsüne gelin.
Aşağı yön tuşuyla menüye girin ve Language dil seçeneğini English (İngilizce)’den Türkçe’ye çevirin. Hayretle menü başlıkları ve menü komutlarının Türkçe’leştiğini göreceksiniz.
Şimdi de winboard.jdf yani sözlük dosyasını aşağıdaki klasöre kopopyalayın:
Başlat menüsü, Tüm Programlar, Jaws, Jaws’a göz at, Paylaşılanlar klasörüne göz at.
Bu işlemle de ekran okuyucunun anons edeceği bir çok bildirim Türkçeleşmiş olacaktır.
 
7. Team Talk Konferans Programı:
İndireceğiniz paketten çıkacak “TeamTalk Konferans Programı” kurulum dosyası ve bununla ilgili açıklama metni, internetten online partileri izlerken satranççı arkadaşlarınızla sesli sohbet ve analiz yapmaya yarar.
Güle güle kullanın satranç dolu heyecanlı dakikalar dileriz.