Körcül Satranç Programları

 

Bilgisayar 1970'lerden itibaren satranç dünyasına girdi. Satranç oynayabilen ilk makineler sadece bu amaçla üretilmiş özel bilgisayarlardı. İlk satranç bilgisayarlarının oyun güçleri düşüktü. Zayıf bir satranç oyuncusu bile onları yenebilirdi. Bu makinelerin bazıları satranç tahtası şeklinde dizayn edilmişti. Bu makinelerde elektronik bir tahta üzerindeki taşlarla bilgisayara karşı oynanırdı. Zamanla bu tür lap top benzeri satranç bilgisayarlarının güçleri arttıysa da asıl devrim günümüzde PC olarak adlandırılan kişisel bilgisayarların yaygınlaşmasından sonra yaşandı.
Kişisel bilgisayarların işlemcileri güçlendi, veri taşıyan hafızaları   büyüdü. Bunu PC için hazırlanmış satranç yazılımları takip etti. Günümüzde bir DVD ile satışa sunulan çok sayıda satranç programı mevcuttur ve kullanıcılar zevklerine uygun herhangi birini kolaylıkla satın alabilirler. Bu yazılımların bazıları usta düzeyinde satranç oynamaktadır. Uluslararası ELO puanları 3000’e yaklaşmıştır. En büyük dünya şampiyonlarından Kasparov “Deeper Blue” adlı bilgisayara karşı yaptığı maçta yenilmiştir.
Satranç programları yalnız oyun oynamaya değil, analiz yapmaya da yararlar. Bugün artık büyük ustaların ve birçok satranççının vazgeçilmez çalışma araçları olan satranç programları, oyunların kaydedilmesini de sağlamaktadır. Satranç turnuvaları oynandıkları anda hamleler elektronik boardlar üzerinden bilgisayarlara girilerek internetten anında yayınlanabilmektedir. Milyonlarca oyunu içeren veri tabanları hazırlanmaktadır. Örneğin her yıl güncellenen MegaBase satranç veri tabanında 2012 yılında 5 milyondan fazla parti yer almıştır. Bu oyunlar içinde arama yapılabilmekte, istenen oyuncuların istenen açılıştaki partileri görüntülenerek incelemeye sunulabilmektedir.
Şimdi gelelim görme engelli satrançseverlerin kullanabileceği satranç yazılımlarına;
Ekran okuyucu programlar satranç yazılımlarının tümünü aynı yeterlilikte seslendirememektedir. Bazı yazılımlarda daha fazla grafik ekranlar kullanıldığı için bunların okunması güçleşmektedir.
 
Winboard For Jaws For Windows
Görmeyen satranççıların kullanabileceği çok iyi bir satranç programı mevcuttur. Bu da Winboard’tur. Üstelik bu yazılım ücretsiz edinilebilir. En güzel gelişme Winboard’ın kullanımını kolaylaştırmak için ekran okuyucu programların uyumlandırma dosyalarıyla desteklenmiş olmasıdır. Jaws ve NVDA ekran okuyucularla Winboard son derece uyumlu çalışmakta ve görmeyen bir satranççının bütün ihtiyacını karşılamaktadır. Yazılımın menüleri Türkçeleştirilmiş, ayrıca bütün sesli bildirimler de Türkçe’ye çevrilerek kendi dilimizde duyulmaları sağlanmıştır. Ekranda görünen satranç tahtası ve üzerindeki taşlar yön tuşlarıyla gezilerek konum hakkında ayrıntılı bilgi alınabilmektedir.
Bu makalenin sonunda yer alan bağlantılardan Winboard programı, Türkçeleştirme dosyaları ve kullanım kılavuzlarına erişebilirsiniz. Bu programla hem bilgisayara karşı, hem internette insan rakiplere karşı oyun oynanabilmekte, önceden oynanıp kaydedilmiş partiler incelenebilmekte, internette oynanmakta olan oyunlar canlı olarak izlenebilmektedir. Kendi partilerimizi Winboard’la kaydetmek de mümkündür.
 
GÖRMEYENLER HANGİ PROFESYONEL SATRANÇ PROGRAMLARINI KULLANABİLİR
Yukarıda belirtildiği gibi piyasada çok sayıda satranç yazılımı satılmaktadır. Bunların yeni sürümleri çoğunlukla görsel yönden daha fazla özelliğe sahip oldukları için ekran okuyucularla verimli olarak kullanılamazlar. Ancak yine de çok güçlü iki programın eski sürümleri görmeyen satranççılar arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar Hiarcs ve Chessbase yazılımlarıdır.
Hiarcs kuvvetli bir satranç programı olup bilgisayarla maç yapmak içindir. Bunun 7.32 sürümü yani Hiarcs 7.32 görmeyenlerin kullanımına uygundur. Bundan sonraki sürümler erişilebilirlik açısından sorunludur.
Chessbase ise oyunların yazılması ve evvelce bilgisayar ortamına aktarılmış partilerin analiz edilmesi için elverişli bir yazılımdır. Chess Base ile oyun oynanamaz. Chess Base programının 9 nolu sürümü yani Chessbase 9 görmeyenler tarafından kolaylıkla ve yaygın surette kullanılmaktadır. Bundan sonraki sürümlerin erişilebilirliği yeterli değildir.
Güçlü düzeyde satranç oynayan Chess Master serisinin bir çok sürümü de hamlelerini sesli duyuran programlar olmuştur. Ancak ekran ara yüzü ekran okuyucular için Hiarcs 7.32’ye göre elverişsiz olduğundan önerilmemektedir.
Bu programların nerelerden temin edilebileceği hususunda bilgi almak için aşağıdaki adrese boş bir e-posta göndererek “Görme Engelli Satranççılar” e-mail grubuna üye olabilir ve paylaşımlardan yararlanabilirsiniz.